Yenen Ot ve Mantarlar
Mehmet Akif Erim
Bitkilerin yöresel isimleri yanıltıcı olabilir. Bu nedenle Latince cins ve tür adları kullanılması gerekir. Arama motorlarında Latince isimlerle doğru sonuçlar elde etmek için tırnak işareti kullanmak önemlidir. Bizimbitkiler.org.tr üzerinden Türkçe tür isimlerine ve Türkiye dağılım haritalarına erişmek mümkündür. Akademik bilgiler için pfaf.org iyi bir kaynaktır.
Yenebilir otlar; gözleme, börek, sirke, tarhana gibi birçok yöresel lezzetin hazırlanmasında kullanılır. Ancak yenebilir bitki türleriyle zehirli bitki türleri birbirine karıştırılabilir. Ayırt edici özelliklerini bilmek gerekir. Doğadan bitki toplarken dikkat edilecek kurallar vardır. Hem yenebilir hem ölümcül türlere aynı yöresel isim verilmiş olabilir.
Sosyal medya platformlarında paylaşılan yanlış teşhisler bilgi kirliliği yaratmaktadır. Bitkilerin taşıdığı riskler vardır. Bazı bitkiler cilde temas edince zarar verir, bazı bitkiler ışığa duyarlı maddeler içerir, bazı bitkiler de insanlar için güvenli iken hayvanlara zararlıdır.
Yenebilir mantarları toplarken uyulması gereken noktalar bulunmaktadır. Böcek ve sürüngen gibi tehlikelere karşı dikkatli olmalıdır. Yenebilir mantarlara benzeyen zehirli türler vardır. Türkiye’de doğal ortamda bulunan mantarlardan kaynaklanan ölümlerin %98’inden Amanita phalloides (Köygöçüren, Evcikkıran) sorumludur. Bu mantar tarih boyunca suikast silahı olarak kullanılmıştır. Mantar zehirlenmelerinin belirtileri bilinmeli, acil durumlarda 114 UZEM hattı aranmalıdır.
Bitki ve mantarlar acil durumlarda tıbbi amaçla kullanılabilir. Bazı bitkilerden balık avında faydalanılabilir. Bazı bitki türleri maden varlığına işaret eder.