Anasayfa

Cem Tolga Bayraktar

Bitki yetiştirmenin kalbinde, bitkilerin hayat kaynağı olan fotosentez ve bu üretimi destekleyen besin elementleri yeralır. Bitkiler; azot (N), fosfor (P), potasyum (K) gibi makro elementlere büyük miktarda; demir (Fe), çinko (Zn), bakır (Cu) gibi mikro elementlere de -enzim faaliyetleri için- az miktarda ihtiyaç duyar. Ancak bu elementlerin toprakta bulunması yetmez; bitkinin bunları alabilmesi için toprağın nemli olması ve kök bölgesinde bu iyonları tutabilecek bir "mıknatıs gücünün" bulunması gerekir.

Bu noktada Katyon Değişim Kapasitesi (KDK) devreye girer. Topraktaki kil ve organik maddeler negatif (-) yüklüdür. Bu negatif yükler, pozitif yüklü besinleri tutarak onların akıp gitmesini engeller. Bu tutma kapasitesini ise tekstür değerleri ile ölçeriz. Tekstür analizinin esası Bunge tarafından ortaya konmuştur.

Tekstür < 10 (Kumlu): Tutucu gücü zayıftır, besinler süzülüp gider. Bu topraklarda "az ama sık" gübreleme yapılır.

Tekstür 15-20 (Tınlı): İdeal dengedir; hem besin tutar hem de köklerin nefes almasını sağlar.

Tekstür > 25 (Killi): Tutucu gücü çok yüksektir ancak toprak çok sıkı olduğundan drenaj ve havalanma problemleri yaşanabilir.

Toprak hazırlığı, tam olarak bu tekstür değerinin yarattığı fiziksel sınırları esnetmek için yapılır. Sıkışan killi topraklar havalandırılır, kumlu topraklar ise organik madde ilavesiyle "mıknatıs gücü" (KDK) artırılarak zenginleştirilir.

Gübreleme ise bu altyapıya uygun şekilde yapılır. Amaç, toprağın iyon tutma kapasitesini aşmadan, bitkinin fotosentez fabrikasına gerekli hammaddeyi kesintisiz sunmaktır. Doğru toprak hazırlığı ve dengeli gübreleme sayesinde bitki, kökleriyle nemle erimiş besinleri çeker ve klorofil pigmenti sayesinde güneş enerjisini hayat enerjisine dönüştürür.

Verimlilik için; toprağın tekstürü, kimyasal kapasitesi (KDK) ve doğru kültürel işlemlerin birleştiği hassas bir denge oluşturulması gerekir.